Adım adım süreç ve işlem aşamaları

İlk görüşme ve değerlendirme

Durumunuzu kısaca anlatırsınız: kim vefat etti, terekede neler var, mirasçılar kimler ve uyuşmazlık var mı. Size mirasçıların kim olduğunu, olası payları, gündemdeki davaları ve gerçekçi bir zaman çizelgesini açık bir dille aktarırız; dikkat edilmesi gereken süreleri en başta belirleriz.

Vekâletname ve süre takvimi

Miras, vergi, tapu ve dava işlerini özel olarak kapsayan bir vekâletname düzenlenir. Reddi miras, tenkis ve vasiyetin iptali gibi hak düşürücü süreler dosya açılır açılmaz takvime bağlanır; böylece bir hak kaybı yaşanmaz.

Veraset ilamı ve tereke tespiti

Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) noterden ya da Sulh Hukuk Mahkemesinden alınır. Terekenin aktif ve pasifi (malvarlığı ve borçlar) tespit edilir; gerekirse mahkemeden defter tutma talep edilir.

Borç değerlendirmesi ve ret kararı

Terekede borç varsa, mirasın reddi (reddi miras) ya da resmî tasfiye seçenekleri süresi içinde değerlendirilir. Mirasın kabulü ile gelecek yükümlülükler net biçimde ortaya konur.

Vergi ve tapu işlemleri

Veraset ve intikal vergisi beyanı verilir, istisna ve taksit imkânları kullanılır ve ilişik kesme yazısı alınır. Ardından taşınmazların tapusu mirasçılar adına devredilir; banka hesapları ve şirket payları intikal ettirilir.

Paylaşım veya uyuşmazlık çözümü

Mirasçılar bir taşınmazı ortak devralmışsa, anlaşmalı satış ya da pay devri görüşülür; uzlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır. Tereke zedelenmişse muris muvazaası veya tenkis davasıyla hakkınız geri istenir.

Bilgilendirme ve dosyanın kapanışı

Her aşamada sizi bilgilendirir, nihai durumu teyit eder ve malvarlığınız adınıza güvence altına alındığında ya da talebiniz sonuçlandığında dosyayı kapatırız.

Kaçırılmaması gereken hak düşürücü süreler ve takvim

Miras işlerinde kaçırılmaması gereken süreler

3 ay~~Mirasın reddi (reddi miras): ölümü ve mirasçılığını öğrenmeden itibaren, Sulh Hukuk Mahkemesine — TMK m. 606 (hak düşürücü süre)~~

1 yıl~~Tenkis davası: saklı payın ihlal edildiğinin öğrenildiği tarihten itibaren — TMK m. 571~~

1 yıl~~Vasiyetnamenin iptali davası: iptal sebebini ve vasiyetnameyi öğrenmeden itibaren — TMK m. 559~~

3 yıl~~Veraset ve intikal vergisi: kural olarak üç yılda, her Mayıs ve Kasım ayında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir~~

10 yıl~~Tenkis davasında azami süre: her hâlde tasarrufun açılmasından itibaren — TMK m. 571~~

20 yıl~~Vasiyetnamenin iptalinde kötüniyetli davalılara karşı sürenin belirli koşullarda uzayabildiği azami süre — TMK m. 559~~

Miras dosyanız için hazırlanacaklar

Görüşmeden önce aşağıdaki bilgi ve belgeleri bir araya getirmeniz, hangi adımın ve hangi sürenin gündemde olduğunu çok daha hızlı netleştirir.

Ölüm tarihini ve sizin mirasçı olduğunuzu öğrendiğiniz tarihi not edin; üç aylık reddi miras süresi bu ikinci tarihten işler (TMK m. 606).
Veraset ilamını (mirasçılık belgesini) noterden ya da Sulh Hukuk Mahkemesinden temin edin; tapu, banka ve şirket payı işlemlerinin tamamı bu belgeye bağlıdır.
Terekenin aktifini ve pasifini listeleyin: taşınmazlar, banka hesapları, nakit, şirket payları ve bilinen borçlar. Emin olamıyorsanız mahkemeden defter tutma talebini gündeme alın.
Murisin ölümünden önceki yıllara ait tapu kayıtlarını çıkarın; bedelsiz ya da değerinin çok altında görünen bir "satış" varsa bunu ayrıca işaretleyin.
Bir vasiyetname ya da miras sözleşmesi olup olmadığını araştırın; varsa şeklini (resmî, el yazılı, sözlü) ve içeriğini teyit edin.
Veraset ve intikal vergisi beyanını verip vergi dairesinden ilişik kesme (borcu yoktur) yazısını alın; taşınmaz kural olarak bu yazı olmadan mirasçılar adına tapuda devredilemez.
Miras, vergi, tapu ve dava işlerini özel olarak kapsayan bir vekâletname düzenletin; genel vekâletname bazı işlemlerde yetersiz kalabilir.

Dayandığı kanun hükümleri ve yasal dayanaklar

4721~~SAYILI KANUN~~

Türk Medeni Kanunu · m. 606

Miras hukukunun temel kanunudur: yasal mirasçılığı ve zümre sistemini (m. 499), saklı payı (m. 506), vasiyetnamenin iptalini (m. 559), tenkisi (m. 571), mirasın reddini (m. 606) ve ortaklığın giderilmesini (m. 642) düzenler.

Miras İntikal Süreci: Aşamalar, 3 Aylık Mirasın Reddi ve Vergi Süreleri